ਦਾ ਐਡੀਟਰ ਨਿਊਜ਼, ਨਵੀਂ ਦਿੱਲੀ ——– ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਸਾਬਕਾ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਬਰਾਕ ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਪਿਛਲੇ ਹਫ਼ਤੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੇ ਕਨੈਕਟੀਕਟ ਰਾਜ ਦੇ ਹਾਰਟਫੋਰਡ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਸਮਾਗਮ ਵਿੱਚ ਭਾਸ਼ਣ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਭਾਸ਼ਣ ਵਿੱਚ, ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਮੌਜੂਦਾ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਸਥਿਤੀ ‘ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਬਚਾਉਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ।
ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਟਰੰਪ ਸਰਕਾਰ ਦੀ ਆਲੋਚਨਾ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਜੋ ਲੋਕ ਅੱਜ ਅਮਰੀਕੀ ਸਰਕਾਰ ਚਲਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਉਹ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਕਮਜ਼ੋਰ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਲੋਕਤੰਤਰ ਵਿੱਚ ਇਹ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਗਲਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਦਾ ਵਿਰੋਧ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਅਤੇ ਬਾਹਰੋਂ ਕੀਤਾ ਜਾਵੇ। ਪਰ ਹੁਣ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੋ ਰਿਹਾ।
ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਵਪਾਰਕ ਸੌਦਿਆਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਇਆ ਜਾ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਕਿ ਨਾ ਸਿਰਫ਼ ਆਰਥਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਸਗੋਂ ਨੈਤਿਕ ਤੌਰ ‘ਤੇ ਵੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਹੈ।
ਆਪਣੇ ਕਾਰਜਕਾਲ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਚੀਨ ਦੀ ਵਧਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਟੈਰਿਫ ਵਰਗੇ ਉਪਾਵਾਂ ਦੀ ਦੁਰਵਰਤੋਂ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੁਨੀਆ ਦੀਆਂ ਨਜ਼ਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਾਖ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਵਪਾਰ ਯੁੱਧ ਨੂੰ ਗਲਤ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਸ ਕਾਰਨ ਮਾਣ-ਸਨਮਾਨ ਖ਼ਤਰੇ ਵਿੱਚ ਹੈ।
ਅਮਰੀਕਾ ਹੰਗਰੀ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਦੇ ਰਾਹ ‘ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ
ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਤੁਲਨਾ ਹੰਗਰੀ ਵਰਗੇ ਦੇਸ਼ਾਂ ਨਾਲ ਕੀਤੀ, ਜਿੱਥੇ ਚੋਣਾਂ ਤਾਂ ਹੁੰਦੀਆਂ ਹਨ ਪਰ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਦੀ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਕਦਰ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ ਅਤੇ ਨੇਤਾ ਮਨਮਾਨੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਵੀ ਇਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਰਸਤੇ ‘ਤੇ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਾਨੂੰਨ ਅਤੇ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਅਸਲ ਭਾਵਨਾ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੈ।
ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਸਥਿਤੀ ਵੀ ਉਸੇ ਦਿਸ਼ਾ ਵੱਲ ਵਧਦੀ ਜਾਪਦੀ ਹੈ। ਓਬਾਮਾ ਨੇ 2020 ਦੀਆਂ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਚੋਣਾਂ ਦਾ ਹਵਾਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਬਿਡੇਨ ਨੇ ਜਿੱਤੀਆਂ ਸਨ ਪਰ ਹਾਰਨ ਵਾਲੇ ਡੋਨਾਲਡ ਟਰੰਪ ਨੇ ਧੋਖਾਧੜੀ ਦੇ ਝੂਠੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਸਨ।
ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਪੁਤਿਨ ਅਤੇ ਕੇਜੀਬੀ ਦੀ ਉਦਾਹਰਣ ਦਿੱਤੀ। ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਇੰਟਰਵਿਊ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ ਕਿ ਸੱਤਾ ਵਿੱਚ ਬੈਠੇ ਲੋਕ ਅਕਸਰ ਅਜਿਹੇ ਮਾਹੌਲ ਦਾ ਫਾਇਦਾ ਉਠਾਉਂਦੇ ਹਨ ਜਿੱਥੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਨਹੀਂ ਪਤਾ ਹੁੰਦੀ। ਰੂਸੀ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਪੁਤਿਨ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਕੇਜੀਬੀ (ਜਾਸੂਸੀ ਏਜੰਸੀ) ਦੀ ਇੱਕ ਕਹਾਵਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਅਮਰੀਕਾ ਵਿੱਚ ਟਰੰਪ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਸਟੀਵ ਬੈਨਨ ਨੇ ਵੀ ਅਪਣਾਇਆ ਸੀ।
ਇਸ ਕਹਾਵਤ ਦਾ ਅਰਥ ਇਹ ਹੈ ਕਿ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਮਨ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਪੈਣ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਚਾਈ ਸਮਝਾਉਣ ਦੀ ਕੋਈ ਲੋੜ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਉਸ ਮਾਹੌਲ ਨੂੰ ਇੰਨੇ ਝੂਠ ਅਤੇ ਬਕਵਾਸ ਨਾਲ ਭਰ ਦਿਓ ਕਿ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਲੱਗੇ ਕਿ ਹੁਣ ਕਿਸੇ ਵੀ ਚੀਜ਼ ‘ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਬੇਕਾਰ ਹੈ।
‘ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਉਦੋਂ ਹੀ ਵਧਦੀ-ਫੁੱਲਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸੱਚਾਈ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ’
ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ – ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਕਿ ਕੋਈ ਨੇਤਾ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਝੂਠ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਰਾਸ਼ਟਰਪਤੀ ਦਾਅਵਾ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਚੋਣ ਹਾਰਿਆ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਜਿੱਤਿਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੋਣ ਵਿੱਚ ਧੋਖਾਧੜੀ ਹੋਈ ਹੈ। ਪਰ ਜਦੋਂ ਉਹੀ ਨੇਤਾ ਚੋਣ ਜਿੱਤ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸਮੱਸਿਆ ਅਚਾਨਕ ਗਾਇਬ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਇਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ ਕਿ ਝੂਠ ‘ਤੇ ਕੌਣ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਅਸਲ ਸਮੱਸਿਆ ਉਦੋਂ ਹੁੰਦੀ ਹੈ ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਹਾਰ ਮੰਨ ਲੈਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਹੁਣ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦਾ।” ਜਦੋਂ ਲੋਕ ਸੱਚਾਈ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਵਧਦੀ-ਫੁੱਲਦੀ ਹੈ।
ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਇਹੀ ਕੁਝ ਅੱਜ ਅਮਰੀਕਾ ਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਪਾਰਟੀ (ਰਿਪਬਲਿਕਨ ਪਾਰਟੀ) ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਨੇਤਾ ਜਾਣਦੇ ਹਨ ਕਿ ਜੋ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ ਉਹ ਸੱਚ ਨਹੀਂ ਹੈ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਉਹ ਦਿਖਾਵਾ ਕਰਦੇ ਹਨ ਜਿਵੇਂ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਅਤੇ ਸੱਚ ਹੈ। ਇਹ ਬਹੁਤ ਹੀ ਖ਼ਤਰਨਾਕ ਸਥਿਤੀ ਹੈ।
ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਦੀ ਅਪੀਲ ਕੀਤੀ
ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਭਾਵੇਂ ਅਮਰੀਕੀ ਸੰਵਿਧਾਨ ਵਿੱਚ ਲੋਕਤੰਤਰੀ ਨਿਯਮ ਅਤੇ ਨਿਯਮ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਵਿੱਚ ਅਧੂਰੇ ਸਨ, ਪਰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਮਿਲੀ। ਇਹ ਨਾਗਰਿਕਾਂ ਨੂੰ ਬੁਨਿਆਦੀ ਅਧਿਕਾਰ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਸੜਕ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਕੇ ਕਾਨੂੰਨ ਦੀ ਢੁਕਵੀਂ ਪ੍ਰਕਿਰਿਆ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਦੂਜੇ ਦੇਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਿਜਾਇਆ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਇਹ ਕੋਈ ਰਾਜਨੀਤਿਕ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਸਗੋਂ ਇੱਕ ਸਾਂਝਾ ਅਮਰੀਕੀ ਮੁੱਲ ਸੀ।
ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਅੱਜ ਇਹ ਲੋੜ ਹੈ ਕਿ ਸਿਰਫ਼ ਆਮ ਲੋਕ ਹੀ ਨਹੀਂ ਸਗੋਂ ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ ਵੀ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਪਾਰਟੀ ਨਾਲ ਸਬੰਧਤ ਹੋਣ, ਕਾਨੂੰਨ ਦੇ ਸਮਰਥਨ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਣ ਅਤੇ ਕਹਿਣ, “ਨਹੀਂ, ਇਹ ਗਲਤ ਹੈ। ਇਹੀ ਕਾਨੂੰਨ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਸਾਨੂੰ ਇਸਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।” ਉਨ੍ਹਾਂ ਚੇਤਾਵਨੀ ਦਿੱਤੀ ਕਿ ਜੇਕਰ ਅਜਿਹੇ ਲੋਕ ਸਰਕਾਰੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਤਾਂ ਲੋਕਤੰਤਰ ਦੀ ਦਿਸ਼ਾ ਵਿਗੜ ਸਕਦੀ ਹੈ।
“ਲੋਕਤੰਤਰ ਆਪਣੇ ਆਪ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਇਸ ਲਈ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਲੋੜ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਜੱਜ, ਨਿਆਂ ਵਿਭਾਗ ਦੇ ਅਧਿਕਾਰੀ, ਸਰਕਾਰ ਦੇ ਅੰਦਰਲੇ ਲੋਕ ਜੋ ਸੰਵਿਧਾਨ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਆਪਣੀ ਸਹੁੰ ਨੂੰ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨਾਲ ਲੈਂਦੇ ਹਨ,” ਓਬਾਮਾ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਜੇਕਰ ਅਜਿਹਾ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਤਾਂ ਦੇਸ਼ ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਤਾਨਾਸ਼ਾਹੀ ਪ੍ਰਣਾਲੀ ਵੱਲ ਵਧ ਸਕਦਾ ਹੈ।
ਪ੍ਰੋਗਰਾਮ ਦੇ ਅੰਤ ਵਿੱਚ, ਜਦੋਂ ਓਬਾਮਾ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ ਗਿਆ ਕਿ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕੀ ਸੁਨੇਹਾ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕਿਹਾ ਕਿ ਉਹ ਅਜੇ ਵੀ ਆਸ਼ਾਵਾਦੀ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੌਜਵਾਨਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ ਕਿ ਗਲਤ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵਿਰੁੱਧ ਗੁੱਸਾ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ, ਪਰ ਤਬਦੀਲੀ ਲਿਆਉਣ ਲਈ, ਇੱਕ ਏਕਤਾ ਵਾਲਾ ਵਿਚਾਰ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ ਤੁਹਾਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਲੋਕਾਂ ਨਾਲ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਨੀ ਪਵੇਗੀ ਜੋ ਹਰ ਗੱਲ ‘ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਸਹਿਮਤ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਪਰ ਕੁਝ ਗੱਲਾਂ ‘ਤੇ ਸਹਿਮਤ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ।